Законот за работно ангажирање на лица се применува од 1 јануари 2026 година и за првпат нуди легална рамка за ангажирање лица за работи од повремена или сезонска природа во земјоделството, шумарството, рибарството, сместувањето, угостителството и активностите поврзани со домаќинства. Ова не е вработување по Законот за работни односи, туку посебен, поедноставен режим со задолжителна пријава до Агенцијата за вработување. Со измените објавени во „Службен весник на РСМ" бр. 148/26, во сила од 6 јули 2026 година, правилата се делумно раздвижени, а пред зимската сезона прашањето повторно е актуелно за секој угостител, трговец и земјоделски производител.
Кој може да биде работно ангажиран по овој закон?
Работно ангажирани може да бидат невработени лица, вработени лица кај друг работодавач, самовработени лица, студенти, корисници на старосна и семејна пензија и малолетници што ги исполнуваат условите за работен однос според општите прописи. Работодавачот не смее да ангажира лице што веќе е вработено кај него, ниту лице што било во работен однос кај него во последните 12 месеци, освен ако вработувањето престанало поради исполнување услови за пензија. За грижа на деца и стари лица малолетници не смее да се ангажираат, а странци со регулиран престој може да се ангажираат само ако со закон е предвидено поинаку. Приватните агенции за вработување воопшто не може да ангажираат или да посредуваат по овој закон.
Што се измени со јулските измени на законот?
Најважната измена е обединувањето на лимитот: работодавачот отсега може да ангажира лица најмногу 180 дена во календарската година во сите опфатени дејности, додека претходно лимитот беше 120 дена, а 180 дена важееше само за земјоделство, шумарство и рибарство. Втората клучна промена е моментот на пријава: пријавата мора да се поднесе пред почетокот на смената, а не, како порано, најдоцна до 10, 15 или 22 часот во зависност од смената. Ограничувањето од најмногу 12 часа дневно вкупно кај сите работодавачи останува непроменето.
| Правило | Пред јули 2026 | По јули 2026 |
|---|---|---|
| Годишен лимит на денови со ангажирани лица | 120 дена, односно 180 во земјоделство, шумарство и рибарство | 180 дена во сите опфатени дејности |
| Момент на поднесување пријава | Најдоцна до 10:00, 15:00 или 22:00 часот, во зависност од смената | Пред почетокот на смената (прва, втора или трета) |
| Квоти во сместување и сервисни дејности за храна | Најмногу 10 лица и до 10% од вработените | До 10 лица кај работодавач со до 100 вработени; до 15% од вработените кај работодавач со над 100 вработени |
| Жалба на решение за наредба на инспектор | Без изречен рок | Во рок од 15 дена од приемот; жалбата не го одлага извршувањето |
Кои се обврските на работодавачот пред почеток на работа?
Пред започнување на работата работодавачот е должен писмено да го запознае ангажираното лице со видот и начинот на извршување на работата, локацијата, очекуваното времетраење, условите за безбедност и здравје при работа, работното време, паузите, одморите и висината и начинот на исплата на надоместокот. Овие податоци се составен дел од пријавата што се поднесува до Агенцијата за вработување, а со почетокот на работата се смета дека лицето ги прифатило условите од пријавата.
Надоместокот се исплаќа за секој час ангажирање, не смее да биде понизок од законски утврдениот минимален нето износ по час и се уплаќа на трансакциска сметка. Врз него се пресметуваат данок на личен доход, придонес за пензиско и инвалидско осигурување и дополнителен придонес за здравствено осигурување во случај на повреда или професионално заболување. Овој приход не влијае врз правата од социјална и детска заштита што лицето веќе ги има.
Колку се глобите за работодавачите што ангажираат „на црно"?
За ангажирање спротивно на законот, незапознавање на лицето со условите или непостапување по решение за наредба на инспектор, глобата за микро и мал работодавач е од 200 до 400 евра во денарска противвредност, за среден работодавач од 300 до 600 евра, а за голем работодавач од 600 до 1.000 евра. На инспекциски надзор инспекторот издава прекршочен платен налог: платена во рок од осум дена, глобата се полови. Ако налогот не се прифати, се покренува прекршочна постапка. Непријавеното лице за време на зимската сезона не е заштеда, туку директен прекршочен ризик.
Како да се подготви работодавачот пред сезоната?
- проверка дали дејноста е воопшто опфатена со законот и колку лица смее истовремено да ангажира (квотите во угостителството се менуваат со бројот на вработени);
- воспоставување внатрешна постапка пријавата да се поднесе пред почеток на секоја смена, а не „за време на работата";
- писмено запознавање на секое лице со условите пред првиот ден, идентично со податоците од пријавата;
- проверка дека лицето не е вработено кај истиот работодавач и дека не било кај него во последните 12 месеци;
- исплата исклучиво на трансакциска сметка, со пресметани данок и придонеси;
- проценка дали потребата е навистина сезонска или станува збор за редовно работно место за кое треба класичен договор за вработување.
Работното ангажирање е корисен алат само кога се користи за она за што е наменет: вистинска сезонска или повремена потреба. Обидот редовната работна сила да се „покрие" преку овој режим најчесто завршува со глоба и со утврден работен однос со сите последици што тоа ги носи.
Планирате сезонско ангажирање за зимската сезона?
Квотите, роковите за пријава и содржината на запознавањето се конкретни законски услови чие непочитување се казнува уште при прв инспекциски надзор.
Подготвуваме внатрешни постапки за пријава, документација за запознавање со условите и проценка дали работното ангажирање или класичното вработување е правилниот модел за вашата потреба.
Закажете консултацијаПоврзана услуга: Работни односи
Извор: Закон за работно ангажирање на лица (се применува од 1 јануари 2026) со измени од „Службен весник на РСМ" бр. 148/26; Што може да очекуваме од новиот Закон за работно ангажирање на лица, Popovski & Partners; споредбен преглед на измените, Konsalting Pekovic.
Овој текст претставува општа правна информација и не претставува правен совет за конкретен случај. За совет прилагоден на вашата ситуација, обратете се кај адвокат.