Патување на дете во странство: согласност и документи

Кога дете помладо од 14 години патува во странство без родител или старател, задолжително е одобрение за патување издадено од Министерството за внатрешни работи. Одобрението се издава по барање и писмена согласност од родителите, односно старателот. Пасошот на детето не го заменува ова одобрение.

Пред патувањето мора да се утврдат возраста на детето, придружникот, дестинацијата, транзитните држави и условите на превозникот. Погрешната претпоставка дека е доволен само важечки пасош може да предизвика проблем при граничната контрола.

Кога одобрението од МВР е задолжително?

Член 7 од Законот за патните исправи на државјаните на Република Северна Македонија го уредува патувањето на лице помладо од 14 години со друго лице, без присуство на родител или старател. Во таков случај детето мора да има одобрение за патување во странство.

Правилото се применува кога детето патува со баба или дедо, друг роднина, наставник, тренер, спортски клуб, организирана група или кое било трето лице. Покрај одобрението, детето мора да поседува важечка патна исправа или друга исправа дозволена за конкретната држава.

Постапка и потребни исправи

Барањето се поднесува во надлежната подрачна единица за управни работи на МВР. За издавање на одобрението се приложуваат извод од матичната книга на родените на детето и важечки лични карти на родителите, односно старателот. Согласноста се дава пред надлежното службено лице.

1. Присуство и согласност: родителите, односно старателот, ја даваат потребната писмена согласност пред МВР.
2. Идентификација на детето: се приложува извод од матичната книга на родените.
3. Идентификација на родителите: се приложуваат важечки лични карти.
4. Податоци за патувањето: се наведуваат дестинацијата и лицето со кое детето ќе патува.
5. Административна такса: МВР наведува такса од 50 денари. Уплатната инструкција треба да се провери при поднесувањето.

Кога двајцата родители се присутни и документацијата е уредна, официјалниот стандард на МВР предвидува издавање веднаш. Постапката сепак треба да се заврши пред денот на патувањето.

Дали е потребна согласност кога детето патува со еден родител?

Одобрението од член 7 не се однесува на патување во присуство на еден од родителите. Тоа, сепак, не значи дека писмена согласност од другиот родител никогаш нема да биде побарана. Такво барање може да произлегува од правилата на државата на дестинација, транзитната држава или превозникот.

Пред поаѓањето треба да се проверат условите кај дипломатско-конзуларното претставништво на државата во која се патува и кај авиокомпанијата или другиот превозник. Кога е потребна согласност, таа треба јасно да ги опфати податоците за детето, придружникот, дестинацијата и периодот на патувањето. Ако родителот и детето имаат различни презимиња, препорачливо е да се носи и извод од матичната книга на родените.

Како се постапува кога родителите се разведени?

Разводот на бракот не го лишува автоматски од родителско право родителот со кого детето не живее. Пред патувањето мора да се провери правосилната судска одлука: кому е доверено детето, како се уредени личните односи и дали постои посебна забрана, привремена мерка или друго ограничување.

Ако едниот родител одбива да даде согласност, не е достапен или го оспорува патувањето, правното решение зависи од содржината на судската одлука и причините за одбивањето. Не треба да се користи општа изјава или образец без претходна анализа. Особено внимание е потребно ако постои ризик детето да не биде вратено во државата по истекот на договорениот период.

Правна проверка пред резервација

1. Проверете дали патната исправа ќе биде важечка за целиот период што го бара државата на дестинација.
2. Утврдете дали детето патува со родител, со старател или со трето лице.
3. За дете помладо од 14 години кое патува со трето лице, обезбедете одобрение од МВР.
4. Проверете ги условите на дестинацијата, транзитните држави и превозникот.
5. Кај разведени родители, анализирајте ја правосилната судска одлука пред преземање дејствие.
6. Согласноста нека ги содржи точната дестинација, периодот и податоците за придружникот.

Најчести прашања

Дали согласноста секогаш се заверува кај нотар?

За одобрението од МВР согласноста се дава во постапката пред надлежната подрачна единица. За патување со еден родител, евентуалната нотарска заверка зависи од барањата на странската држава или превозникот. Формата мора да се утврди за конкретното патување.

Што ако детето патува на училишна екскурзија?

За дете помладо од 14 години кое патува со наставник или друг придружник, потребно е одобрение од МВР. Училиштето или организаторот може дополнително да бара согласност за патување, здравствени податоци и други исправи потребни за организираната група.

Поврзани содржини: Семејно и наследно право · Развод на брак во Македонија

Правна основа и официјални извори

• Закон за патните исправи на државјаните на Република Македонија, член 7
• Упатство за изменување на постапката, Службен весник на РСМ бр. 285/2022
• Министерство за внатрешни работи, Граѓански постапки
• Министерство за надворешни работи и надворешна трговија, Патни исправи

Овој текст претставува општа правна информација и не претставува правен совет за конкретен случај. Правилата на државите и превозниците може да се менуваат. Пред патување проверете ги важечките услови кај надлежните органи и побарајте правен совет при спор меѓу родителите.