Еден статус на социјалните мрежи денес стигнува подалеку од која било насловна страница некогаш. Кога тој статус содржи невистини или понижувачки квалификации за вас или вашиот бизнис, штетата по угледот е моментална. Добрата вест: законот нуди заштита, но бара брза реакција.
Навреда или клевета: која е разликата?
Навреда е изјава, однесување или објава со која се понижува честа и угледот на друго лице: погрдни зборови, деградирачки квалификации, исмевање. Клевета е изнесување или пренесување невистинити факти за друго лице, штетни за неговата чест и углед, а лицето кое ги изнесува знае или било должно да знае дека се невистинити.
Разликата е суштинска: кај клеветата се докажува вистинитоста на фактите, додека кај навредата се цени дали изјавата ги преминала границите на дозволената критика.
Каква заштита постои?
Навредата и клеветата во Северна Македонија се декриминализирани: за нив се одговара граѓански, пред суд. Оштетениот може да бара:
- Судот да утврди дека изјавата претставува навреда или клевета
- Јавно повлекување и извинување, односно објавување на пресудата
- Надомест на штета за повредата на честа и угледот
- Отстранување на спорната објава
Специфики на социјалните мрежи
- Обезбедете докази веднаш: скриншот со видлив датум, линк и профил. Објавите се бришат, а без доказ нема заштита. Кај позначајни случаи препорачуваме и нотарска потврда на содржината.
- Одговорност не сноси само авторот: во одредени случаи одговараат и уредници и лица кои свесно шират невистинити тврдења.
- Анонимни профили не значат недостижност: постојат правни механизми за откривање на идентитетот.
Внимавајте на роковите
Постапката за заштита од навреда и клевета има многу кратки рокови: по правило, тужбата се поднесува во рок од три месеци од денот кога сте дознале за изјавата и за нејзиниот автор. Одложувањето значи трајно губење на правото на заштита.
А слободата на изразување?
Не секоја остра критика е клевета. Судовите ја балансираат заштитата на угледот со слободата на изразување од член 10 на ЕКЧП: вредносни судови, новинарска критика и расправа од јавен интерес уживаат поширока заштита. Токму затоа проценката на изгледите на случајот бара искусно правно око, и кога тужите, и кога сте тужени.
Нападнат е вашиот углед?
Донесете ги доказите на разговор: ќе процениме дали станува збор за навреда или клевета, кои се изгледите и кои чекори вредат. Реагирајте пред да истечат роковите.
Закажете консултација