Како да наплатите долг: од опомена до извршител

Ненаплатените фактури се тивок убиец на ликвидноста. Многу компании ги толерираат должниците со месеци од страв да не го „расипат односот", а потоа откриваат дека токму тоа чекање ги чинело најмногу: доказите бледнеат, должникот го празни имотот, а побарувањето се приближува кон застареност. Еве како изгледа правилно водена наплата, чекор по чекор.

Прво: времето работи против вас

Секое побарување застарува. По истекот на законскиот рок должникот може едноставно да истакне приговор на застареност и судот ќе го одбие вашето барање, колку и да е долгот неспорен. Кај меѓусебните побарувања од договори во стопанството роковите се пократки од општите, а кај одделни видови побарувања изнесуваат и само една година. Затоа првото правило на наплатата гласи: не одложувајте.

Чекор 1: Опомена пред тужба

Писмена опомена со прецизен пресметан долг, камата и краен рок за плаќање. Освен што дел од должниците плаќаат уште на овој чекор, опомената создава јасна документирана трага и покажува сериозност. Кога е составена од адвокатска канцеларија, ефектот е значително посилен.

Чекор 2: Нотарски платен налог

Кога побарувањето се темели на веродостојна исправа (фактура, извод од деловни книги, меница), не мора да се води класична парница: се поднесува предлог за издавање решение со кое се дозволува извршување. Ова е најбрзиот и најефтиниот правен пат за неспорни долгови. Ако должникот не приговори во законскиот рок, решението станува извршна исправа.

Чекор 3: Судска постапка

Ако должникот приговори или долгот е спорен, предметот се решава во парнична постапка. Тука пресудува квалитетот на документацијата: договор, испратници, комуникација, признанија на долгот. Добро подготвен предмет значително ја скратува постапката.

Чекор 4: Извршување

Со извршна исправа во раце, наплатата ја спроведува извршител: од парични средства на сметки, од плата, од подвижен и недвижен имот на должникот. Изборот на предмет и редослед на извршување е стратешка одлука која влијае на брзината и на трошоците.

Најдобрата наплата е обезбеденото побарување

Искуството од над 30.000 предмети нè научи: разликата помеѓу брза наплата и долга агонија најчесто се прави при склучувањето на договорот, не при наплатата. Меница со менична изјава, залог, банкарска гаранција или задршка на сопственост го претвораат ризичниот должник во должник кој плаќа прв.

Практични совети

• Фактурирајте уредно и чувајте докази за испорака и прием
• Реагирајте штом доцнењето премине 30 дена: секој месец чекање ја намалува наплатливоста
• Кај нови деловни партнери, договорете обезбедување уште на почетокот
• Кај поголем број должници, систематизираната масовна наплата дава далеку подобри резултати од поединечни импровизации