Владата најави дека оваа есен ќе бидат потпишани три нови договори со странски инвеститори: еден од Германија, еден од САД и едно проширување на постојна инвестиција. Зад секоја ваква најава стои ист механизам: државна финансиска поддршка за инвестиции. Таа не е резервирана само за големите фабрики. Ја користат и средни компании што вложуваат во производство, технологија или нови работни места, домашни и странски. Еве како функционира системот и што треба да знае фирмата пред да аплицира.
Која поддршка нуди државата за инвестиции?
Државата дава парична поддршка за дел од оправданите трошоци на инвестицијата, како и поддршка за нови вработувања и за инфраструктура, уредена со Законот за финансиска поддршка на инвестиции и годишните планови за економски раст. Покрај директната парична помош, инвеститорите во технолошко индустриските развојни зони (ТИРЗ) користат даночни и царински олеснувања по посебен закон. Практично, фирмата може да добие грант што покрива дел од трошоците за опрема, објекти или нови работни места, а за возврат презема точно дефинирани договорни обврски.
Кој може да добие финансиска поддршка?
За поддршка можат да аплицираат домашни и странски правни лица регистрирани во Централниот регистар, кои реализираат почетна инвестиција или проширување на постојната активност. Условите зависат од конкретната мерка и се објавуваат со јавен повик, но речиси секогаш опфаќаат минимален обем на инвестиција, отворање одреден број нови работни места и обврска инвестицијата и вработувањата да се одржат определен период. Правилата за државна помош поставуваат и ограничувања за интензитетот на поддршката и за комбинирање со други мерки.
Како изгледаат мерките на поддршка?
Пакетот се објавува секоја година и мерките варираат, но најчесто опфаќаат:
| Мерка | За што | Како се доделува |
|---|---|---|
| Поддршка за почетна инвестиција | Дел од оправданите трошоци за објекти и опрема | Јавен повик и договор со државата |
| Поддршка за нови вработувања | Трошоци врзани за новите работни места | По реализирани вработувања, со докази |
| Поддршка за инфраструктура | Приклучоци и инфраструктура до локацијата | Проектна основа, со надлежните институции |
| Олеснувања во ТИРЗ | Даночни и царински поволности во зоните | Статус на корисник на зона |
Како тече постапката до договор за државна помош?
Постапката не е автоматска: поддршката се добива по барање, со оценка и со договор. На практика, процесот изгледа вака:
- следење на јавниот повик и детална проверка на условите и роковите за аплицирање
- подготовка на бизнис план и целосна документација за инвестицијата и инвеститорот
- оценка на барањето од надлежната институција, со можни дополнувања
- преговори и потпишување на договор за државна помош
- реализација на инвестицијата, редовни извештаи и контрола на исполнувањето на обврските
Најчестата грешка е фирмата да аплицира откако веќе ги направила трошоците. Кај повеќето мерки, трошоците се признаваат само ако се направени по поднесувањето на барањето, затоа редоследот на чекорите е одлучувачки.
Кои обврски презема инвеститорот со договорот?
Договорот за државна помош не е подарок, туку размена: парична поддршка за конкретни, мерливи обврски. Инвеститорот се обврзува да ја реализира инвестицијата во договорениот рок и обем, да ги отвори и одржи новите работни места определен период и редовно да извештува за напредокот. Ако обврските не се исполнат, државата може да ја намали или повлече поддршката и да побара враќање на исплатените средства. Затоа договорот се чита и преговара со иста сериозност како секој друг комерцијален договор.
Што да провери фирмата пред да аплицира?
- дали дејноста, локацијата и обемот на инвестицијата одговараат на мерката
- дали бројките во бизнис планот се реални и одржливи во целиот договорен период
- усогласеност со правилата за државна помош: интензитет и забрана за дуплирање мерки
- договорните обврски: рокови, одржување на вработувањата, извештување, санкции
- вкупниот даночен и царински ефект на проектот, вклучително и евентуален статус во ТИРЗ
Планирате инвестиција или проширување во Македонија?
За домашни и странски инвеститори ги проценуваме условите за државна поддршка, ја подготвуваме документацијата, го следиме барањето и го водиме договорот со државата. Закажете разговор за вашиот проект.
Закажете консултацијаПоврзана услуга: Адвокат за странски инвестиции
Овој текст претставува општа правна информација и не претставува правен совет за конкретен случај. За совет прилагоден на вашата ситуација, обратете се кај адвокат.